کم شدن روغن موتور TU5P؛ آنالیز دلایل و احتمال ایراد سریالی
به گزارش مجله سینمایی گوگوریو، کم شدن روغن موتور TU5P در خودروهایی مانند تارا یکی از موضوعاتی است که در میان بعضی مالکان و تعمیرکاران مطرح شده است؛ به خصوص در خودروهایی که از همان کیلومترهای ابتدایی، بدون وجود نشتی خارجی، کاهش سطح روغن دارند. گفت و گو با بعضی از مالکان خودروی تارا نشان می دهد که پیشرانه این خودرو ممکن است در هر پنج هزار کیلومتر سه لیتر یا حتی بیشتر روغن کم کند. حتی بعضی از آنها به دلیل کاهش زیاد روغن دچار خرابی موتور شده اند. این در حالی است که آنها مدعی هستند روغن موتور را در کیلومترهای تعیین شده، در نمایندگی مجاز تعویض نموده اند و نشتی خارجی هم نداشته اند.
اما آیا این موضوع را باید بخشی از رفتار طبیعی موتور دانست یا نشانه یک ایراد فنی؟ آنالیز مستندات موجود نشان می دهد پاسخ چندان ساده نیست.
بیت ران، مجتبی اسماعیلی: موتور TU5 پلاس ایران خودرو که روی خودروهایی مانند تارا، پژو 207 و سورن پلاس نصب شده است حدود 113 اسب بخار قدرت و 150 نیوتون متر گشتاور دارد.
بعضی از مالکان خودروی تارا اما مدعی کم شدن روغن موتور TU5P آن هم در حجم زیاد یعنی یک لیتر به ازای هر هزار کیلومتر هستند. بدون اینکه نشتی داشته باشند یا علائم ظاهری مانند دود آبی و… را رویت نمایند. حتی کار بعضی به تعمیر موتور هم رسیده است.
در این گزارش به آنالیز دلایل احتمالی کم کردن روغن در این پیشرانه خواهیم پرداخت.
حد مجاز کم شدن روغن موتور TU5P چقدر است؟
در دفترچه راهنمای تارا، ایران خودرو برای موتور TU5P حدبیشتر 0.3 لیتر در هر 1000 کیلومتر را به عنوان میزان کم کردن روغن موتور ذکر نموده است. همین عدد در مستندات مربوط به رانا پلاس مجهز به TU5P نیز دیده می گردد.
بنابراین اگر یک خودرو واقعاً یک لیتر روغن در هر 1000 کیلومتر کم کند، مصرف آن بیش از سه برابر سقفی است که در این مستندات برای TU5P اعلام شده است. روغن موتوری که در حال حاضر به وسیله ایران خودرو استفاده می گردد بهران است.
البته قبل از نتیجه گیری باید مطمئن شد که میزان گیری سطح روغن دقیق صورت گرفته است. خود دفترچه نیز توصیه می نماید خودرو روی سطح صاف قرار گرفته، موتور گرم گردد، سپس خاموش شده و پس از حدود پنج دقیقه سطح روغن آنالیز گردد.
چرا یک موتور نو هم می تواند روغن کم کند؟
کم شدن روغن موتور TU5P الزاماً به معنای وجود نشتی خارجی نیست. روغن می تواند از مسیرهای مختلف وارد محفظه احتراق شده و همراه سوخت بسوزد یا به وسیله سیستم تهویه کارتل وارد مسیر هوای ورودی گردد.
در خصوص TU5P، مهم ترین احتمالات را می توان به این شکل دسته بندی کرد:
1. رینگ روغنی و مجموعه پیستون؛ محتمل ترین گزینه
رینگ روغنی وظیفه دارد روغن اضافی را از جداره سیلندر جمع نموده و به داخل کارتل برگرداند. اگر رینگ روغنی، شیار رینگ، سوراخ های برگشت روغن پیستون، تلرانس قطعات یا فرآیند مونتاژ مشکل داشته باشد، روغن بیشتری روی دیواره سیلندر باقی می ماند و وارد محفظه احتراق می گردد.
این سناریو در صورتی اهمیت بیشتری پیدا می نماید که خودرو از همان ابتدای کارکرد روغن کم کند و این رفتار در تعداد قابل توجهی از موتورهای مشابه تکرار گردد.
از نظر فنی، برای یک مصرف روغن سریالی، مجموعه پیستون و رینگ یکی از نخستین بخش هایی است که باید آنالیز گردد.
2. ایراد در فرآیند ماشین کاری یا کیفیت سطح سیلندر
رینگ روغنی فقط زمانی می تواند درست کار کند که سطح سیلندر، هندسه سیلندر (گِردی) و الگوی هونینگ (شیارهای ضربدری ریز جهت نگه داری بهتر فیلم روغن) مناسب باشد.
اگر سطح سیلندر بیش از حد روغن نگه دارد، هندسه آن مناسب نباشد یا فرآیند هونینگ و آب بندی رینگ ها به درستی انجام نشده باشد، روغن می تواند وارد محفظه احتراق گردد.
این احتمال در یک موتور نو از اهمیت ویژه ای برخوردار است؛ زیرا در چنین شرایطی نمی توان فرسودگی طبیعی را دلیل اصلی دانست.
3. کیفیت یا فرآیند ریخته گری بلوک سیلندر از دلایل احتمالی کم شدن روغن موتور TU5P
یک گزارش تعمیرگاهی در سال 1405 درباره یک تارا TU5P، ادعا نموده است که در یک نمونه با روغن سوزی طولانی مدت، پس از باز کردن موتور، مشکل به ساختار بلوک سیلندر و وجود حفره های ناشی از فرآیند ریخته گری نسبت داده شده است. این گزارش بعلاوه از مشاهده رسوبات کربنی روی پیستون ها و شرایط نامناسب دهانه رینگ ها خبر می دهد و نویسنده، نقص ریخته گری را عامل اصلی معرفی نموده است.
با این حال باید تأکید کرد که این یک گزارش موردی از یک تعمیرگاه است، نه یک گزارش رسمی یا مطالعه آماری از کل موتورهای TU5P. بنابراین نمی توان بر اساس آن گفت که ایراد سریالی TU5P حتماً از ریخته گری بلوک است.
جهت مطالعه کامل این گزارش تعمیرگاهی کلیک کنید.
اما اگر نمونه های بیشتری با همین الگو پیدا گردد، این فرضیه بسیار جدی تر خواهد شد.
4. سیستم تهویه کارتل و PCV
سیستم PCV بخارات و گازهای کارتل را مدیریت می نماید. اگر میزان زیادی روغن به همراه این گازها وارد مسیر هوای ورودی گردد، موتور می تواند بدون هیچ نشتی خارجی روغن مصرف کند.
این احتمال از نظر فنی وجود دارد، اما برای اینکه آن را دلیل اصلی یک مشکل سریالی در TU5P بدانیم، به شواهد بیشتری درباره طراحی و عملکرد سیستم تهویه کارتل این موتور احتیاج است.
5. کاسه نمد و گاید سوپاپ
ورود روغن از قسمت گاید سوپاپ نیز می تواند باعث روغن سوزی گردد. این ایراد معمولاً با علائمی مانند دود آبی، به خصوص در بعضی شرایط خاص مانند استارت سرد یا پس از مدت طولانی کارکرد درجا، قابل آنالیز است.
اما اگر یک موتور از همان صفر کیلومتر و با نرخ تقریباً مشابه روغن کم کند و این موضوع در تعداد زیادی از موتورها تکرار گردد، احتمال اینکه همه آنها به صورت تصادفی مشکل کاسه نمد سوپاپ داشته باشند، کمتر از یک ایراد مشترک در طراحی یا فرآیند فراوری است.
6. کیفیت و گرید روغن
روغن نامناسب یا روغن بی کیفیت می تواند مصرف روغن را افزایش دهد؛ اما اگر مشکل در خودروهایی که از روغن مناسب و باکیفیت استفاده می نمایند نیز تکرار گردد، این عامل نمی تواند شرح اصلی باشد.
ضمن اینکه در مستندات ایران خودرو برای TU5P، روغن API 10W-40 SL به عنوان روغن مجاز ذکر شده است.
بنابراین نباید برای شرح یک مشکل گسترده، صرفاً کیفیت روغن را مقصر دانست چرا که بیشتر مالکانی که مدعی کم شدن روغن موتور TU5P هستند، روغن را در نمایندگی مجاز و در کیلومتر قید شده در دفترچه راهنما (پنچ هزار کیلومتر یا 6 ماه) تعویض نموده اند.
7. شرایط رانندگی و دمای موتور
رانندگی با دور موتور بالا، بار زیاد، ترافیک سنگین، شتاب گیری های مکرر و شرایط سخت می تواند مصرف روغن را افزایش دهد. خود ایران خودرو نیز چنین شرایطی را در بخش سرویس های دوره ای به عنوان شرایط سخت معرفی نموده است.
اما این موضوع یک تفاوت اساسی دارد.
شرایط رانندگی می تواند میزان مصرف را تغییر دهد، ولی به تنهایی شرح خوبی برای روغن کم کردن یکسان خودروهای صفر کیلومتر در شرایط مختلف نیست.
محتمل ترین دلیل کم شدن روغن موتور TU5P چیست؟
اگر فرض مسئله این باشد که:
- خودرو صفر کیلومتر است؛
- نشتی خارجی ندارد؛
- روغن مناسب و باکیفیت استفاده شده؛
- مصرف حدود یک لیتر در هزار کیلومتر است؛
- و این اتفاق در تعداد زیادی از خودروهای مجهز به TU5P تکرار شده است؛
ترتیب احتمالات فنی چنین است:
احتمال بالا:
- رینگ روغنی، پیستون و مسیر برگشت روغن
- هندسه/هونینگ سیلندر و فرآیند آب بندی رینگ
- مشکل مشترک در فرآیند فراوری یا ماشین کاری مجموعه بلوک و سیلندر
احتمال میانه:
4. سیستم تهویه کارتل و PCV
5. کاسه نمد و گاید سوپاپ
احتمال پایین تر در سناریوی سریالی:
6. نوع یا کیفیت روغن، اگر واقعاً روغن مناسب و معتبر استفاده شده باشد
7. نحوه رانندگی، اگر خودروهای مختلف با شرایط استفاده متفاوت دقیقاً رفتار مشابه داشته باشند
8. خرابی تصادفی یک قطعه در تعداد زیادی موتور
آیا کم شدن روغن موتور TU5P سریالی است؟
هنوز نمی توان گفت که موضوع کم شدن روغن موتور TU5P سریالی است؟ یا اینکه مربوط به تمام خودروهایی است که از این پیشرانه استفاده می نمایند یا خیر؟ اما با توجه به وجود چندین مورد از این مشکل و اینکه این موضوع ممکن است منجر به خرابی موتور خودرو گردد، باید آن را جدی قلمداد کرد تا از وقوع خسارات احتمالی جلوگیری گردد.
اگر مصرف روغن واقعی یک لیتر در هزار کیلومتر باشد، این عدد برای TU5P بالا محسوب می گردد و با سقف 0.3 لیتر در هزار کیلومتر درج شده، در مستندات ایران خودرو فاصله قابل توجهی دارد.
در چنین شرایطی، محتمل ترین مسیر برای پیدا کردن دلیل، آنالیز رینگ روغنی و پیستون، شرایط هونینگ و هندسه سیلندر و در مرحله بعد کیفیت فرآیند فراوری بلوک است. سیستم PCV و مجموعه سوپاپ نیز باید آنالیز شوند.
در مقابل، یک چیز تقریباً روشن است: کم شدن یک لیتر روغن در هر هزار کیلومتر را نباید صرفاً با عبارت طبیعی است چون موتور TU5P است توجیه کرد. خود مستندات ایران خودرو عدد پایین تری را به عنوان حدبیشتر مصرف اعلام نموده اند.
اگر شما هم تجربه ای در این خصوص دارید آن را با ما به اشتراک بگذارید. بعلاوه رسانه خبرنگاران برای دریافت نظرات شرکت ایران خودرو جهت شفاف سازی موضوع و بازتاب آن، آمادگی دارد.
منبع: بیت ران